Wat een heerlijke ironie. Nu ikeindelijk tijd heb voor de blog over Macedonie, zit ik inThessaloniki, het culturele centrum van de historische regioMacedonie en het centrum van protest tegen het bestaan van het landMacedonie. Dat brengt meteen de vraag naar boven, wat is Macedonie enwat is het probleem? Die vraag is niet eenvoudig te beantwoorden. Erzijn namelijk in de geschiedenis (zoals met alles in de Balkan) veleincarnaties van Macedonie geweest.

Het oudste Macedonie is natuurlijk hetGriekse Macedonie, dit is ook meteen het meest welbekende Macedonie.Dit is het Macedonie waarvan koning Phillipus heel Griekenlandveroverde en vlakbij zijn hoofdstad, in het centrum van Macedonie destad Thessaloniki sticht. Nog bekender was zijn zoon Alexander dieelk land waar hij kwam veroverde. Of dat iets is om trots op te zijnis een ander verhaal, maar het is zeker indrukwekkend. Wat de omvangvan dit Macedonie is geweest is me trouwens niet duidelijk geworden.Of dit Macedonie nou Grieks was of niet heerst ook verschil vanmening over. Volgens de ene vonden de Grieken de Macedoniers maar eenstelletje boeren, anderen wijzen erop dat zelfs de grote filosoofAristotelus uit Macedonie kwam.

Nadat het Romeinse rijk instortte en inhet Oosten het Byzantijnse rijk haar plaats innam kwam dit rijk onderstuk te staan van barbaarse volken. Uiteindelijk werd een groot deelvan Macedonie Bulgaars. De redding waren de monniken Cyrillus enMethodus die de aan de basis stonden van het Cyrillische schrift endaarmee de slavische volken Christelijk maakten en daarmee ook meteende barbaarse dreiging ongedaan maakte. Vanaf dit moment is Macedonieechter een gebied waarin Bulgaren, Serviers en Grieken strijden om demacht.

Als klap op de vuurpijl komen daar aanhet einde van de Europese Middeleeuwen ook nog eens de TurkseOttomanen bij. In korte tijd overrompelen ze de intern versplinterdeBalkan en vestigen daar een rijk wat eeuwen standhoudt. Langzaamvestigen zich dan ook steeds meer Turken in Macedonie.

Het Ottomaanse rijk doet er decenniaover om te imploderen. Omdat Macedonie relatief dicht bij Istanbulligt blijft het lang deel van dit rijk. In 1912 besluiten Bulgarije,Servie, Griekenland en Montenegro samen zoveel mogelijk land van hetOttomaanse rijk over te nemen. Servie is hier bijzonder succesvol inen kan een flink deel van Macedonie tot eerst Servische en vervolgensYugoslaafse provincie maken.

Tijdens de Yugoslaafse burgeroorlogweet Macedonie zichzelf slim en vreedzaam af te scheiden van Servie.Dan beginnen de problemen met Griekenland. Griekenland vind dat denaam Macedonie van hen is. Als bewijs hiervoor wordt de naam van deluchthaven in Thessaloniki bijvoorbeeld de Macedonia Airport genoemd.Macedonie mag alleen genoemd worden met de draak van een naam 'FormerYugoslavian Republic of Macedonia'. In de rest van de wereld wordtdeze term al snel vergeten en wordt Macedonie gewoon Macedonie, maarGriekenland is vrij effectief in het ontzeggen van lidmaatschap vanMacedonie tot allerlei internationale instanties. Macedonie kannamelijk alleen Grieks en dus niet Slavisch zijn.

Mensen in Macedonie zijn er erg nuchterover. Sommige leiders zien vast visioenen van Alexander de Grote voorzich, maar voor de meesten is geschiedenis iets van lang geleden. Ofze nou eigenlijk Bulgaren zijn of dat hun land eigenlijk vanGriekenland is kan ze niet schelen. Ze hebben een land met veelpotentie waar alles er verbazingwekkend goed georganiseerd uitziet enhet is vast een kwestie van tijd voordat Griekenland zich niet meerkan verzetten tegen de werkelijkheid.

Als er een woord is waarmee ik Sofiakan samenvatten is het het woord 'wildgroei'. Sofia groeit, is wild,maar is vooral zonder al te duidelijke structuren.

'Onze oude vriend Schimpie' blijkt nu in Sofia te wonen…

De geschiedenis van Sofia gaat terugtot ver voor de jaartelling, met dat in het achterhoofd is het voorde gemiddelde West-Europeaan enigszins vreemd te noemen dat de stadzo weinig monumentaal is. Er loopt een monumentale as van grofweg degrote orthodoxe kerk totaan het oude hoofdkwartier van decommunistische partij die je met een beetje fantasie kan doortrekkenvan de Universiteit tot de opvallende felrode voorgevel van deenigszins louche ogende nachtclub 'sin city'. Deze monumentale steltqua omvang niet veel voor en is qua gebouwen meestal ook erg jong.Het historische centrum van de stad is niet veel meer dan een eeuwoud. De verklaring hiervoor is simpel. Toen Bulgarije, dankzij deRussen, onafhankelijk geworden was van de Turken en ineens een staatmoest vormen zonder de het traditionele centrum Plovdiv stelde Sofianiet zoveel voor. De stad was slechts een schim van wat het ineerdere tijden was. Er zijn verhalen van het eerste grote nationalefeest wat in Sofia werd georganiseerd waarbij de lokale bevolking,bij gebrek aan beter, op kwam draven gekleed in een stel vodden.

Het hoogtepunt van de historische as

De gemiddelde toerist zal zich beperkentot de historisch as en is dan snel klaar met Sofia. Sofia heeft eenflink imposante orthodoxe kerk, een oude moskee, een schattigmarktgebouw en wat andere kerkjes (waaronder een Russische) en enkelemusea, maar meer dan een dag besteed je daar niet zo eenvoudig in.Enige gebouw dat bijblijft is een erg oude kleine Orthodoxe kerk,omringd door romeinse ruines die vervolgens weer omringd zijn dooreen lelijk hotel en presidentieel paleis. Hoe afzichtelijk enmisplaatst de enorme omringende witte muren ook zijn, het geeft deruine in het midden wel iets unieks.

Een schattig kerkje omringd door lelijke hoogbouw

Zo gauw je buiten de historische askomt gaapt je stad je als een grotevwanorde toe. Ik ben verbaasd overde slechte staat waarin het gros van de gebouwen verkeerd. Is dit noude hoofdstad van een EU-land? Eigenlijk zie je maar aan een ding dathet land lid is van de EU, alle westerse multinationals lijken tezijn doorgedrongen tot Sofia. Mac Donalds heeft natuurlijk de meestprominente hoek in beslag genomen, maar van H&M tot Subway,allemaal zijn ze inmiddels in de stad te vinden. Het is vrij treurigals dit nou de voornaamste bijdrage van de EU aan de ontwikkeling vaneen stad is.

De hobby van alle Bulgaarse bejaarden, schaken

Hopelijk ontmoedig ik niemand om naarSofia toe te gaan, ik heb me namelijk uitstekend vermaakt. Sofia magdan niet de meest ideale plek zijn voor Sight-seeing, de mensen makende stad. De stad oogt af en toe qua gebouwen misschien als eenslapende provinciestad, maar is toch echt een miljoenenstad. De stadheeft een heerlijk levendig uitgaansklimaat. Overal kun je jezelfomringen met mensen die iets maken van hun vrije tijd. Overdag met deuitbundige schaaksessies op het plein voor het theater, 's avonds kunje in het park altijd bijna voor nop aan halve liters bier komen en's nachts blijven op de meest bizarre plekken cafes te zijn ontstaan.Als je kijkt en luistert naar de jonge generatie dan zie je een staddie al flink in Europa is geintegreerd, vol met ambities om ietsmoois van hun leven te maken. Die ambities zijn gelukkig meer danooit ook mogelijk in Sofia.

De lezing van de geschiedenis die inBulgarije gangbaar is en wordt ondersteund door musea en scholen iseen gevaarlijke lezing. Bulgarije wordt geportretteerd als een landdat door vreemde mogendheden veel onrecht is aangedaan. Dit isgevaarlijk omdat het een sfeer is waarin enge vormen van geschiedenisgoed gedijen.

Het eerste moment waarop we in Europaover barbaren kunnen spreken is meteen al in tegenspraak met hetbovenstaande. De Bulgaren leven pas relatief kort in Europa, tijdensde grote volksverhuizingen zijn de Bulgaren uit midden Azië naar hethuidige Bulgarije gekomen. Historici gaan ervan uit dat de Bulgarenverwant zijn met volken als de Perzen en Afghanen. Hoe dubieus dewetenschap Fysische antropologie ook is, je kan deze verwantschapinderdaad wel een beetje van de gezichten aflezen. Net alsbijvoorbeeld de Hongaren, Mogols en de Hunnen waren de Bulgarenblijkbaar een krachtig en strijdbaar volk. De Traciers (toch niet hetminste volk in het Romeinse rijk) werden vrijwel helemaal weggevaagdterwijl de Bulgaren het land in bezit namen.

Een groot verschil met de Hongaren isdat de Bulgaren zich snel hebben aangepast aan haar buren. Na slechtsenkele generaties verplichtte de destijdse Bulgaarse koning het volkom het Christelijke geloof en de Slavische taal over te nemen.Blijkbaar was het volk niet zo machtig meer als ze waren toen ze nognomaden waren. Uiteindelijk werden de Bulgaren zelfs ingenomen doorhet ineens weer opbloeiende oost-Romeinse Byzantische rijk.

Het Byzantische rijk werd snel daarnalangzaam overgenomen door de Turkse Ottomanen, wederom een volk uitde rauwe steppen van Azie. Door het verzwakken van het Byzantischerijk lukte het de Bulgaren nog wel een tijdje een tweede periode vanonafhankelijkheid te hebben, maar uiteindelijk werd Bulgarije weervanuit de Bosporus geregeerd. Deze overheersing ging echter veelminder van harte. De Ottomanen waren Moslim en stonden andere gelovenwel toe, maar slechts op zeer bescheiden wijze. Volgens de Bulgaarsegeschiedschrijving waren de Ottomanen zeer wreed tegen de Bulgaren,maar het is natuurlijk makkelijk om zo over je eigen vijand teschrijven. Over hoe wreed de Bulgaren waren tegenover de Traciershoor je bijvoorbeeld niet zo veel.

Net als het Byzantische rijk kostte hetook het Ottomaanse rijk vele eeuwen om in te storten. In eersteinstantie waren de Habsburgers degene die hiervan het meestprofiteerden met landuitbreiding, maar ook Rusland wilde graag meerinvloed richting de Middellandse zee. De vele Christelijke volken opde Balken wilden bovendien hun eigen staat. Op veel plekken was er inde 2e helft van de 19e eeuw een flinke heropleving van de nationaleidentiteit. Overal werden scholen en religieuze centra opgericht metals doel een nieuwe nationale elite op te leiden. De Bulgaren warenechter niet sterk genoeg om de klus af te maken, pas toen Rusland deoorlog aanging met de Turken werden ze uit het huidige Bulgarijeverdreven.

De Russen hadden als snel door dat deandere Europese naties nooit zouden toestaan dat Rusland tot zozuidelijk zou rijken. De Russen verzonnen een list die in eersteinstantie geniaal leek, maar later rampzalig bleek. De Russen dwongende Ottomanen bij het vredesverdrag een enorm stuk land (ruimanderhalf keer zoveel als het huidige Bulgarije en meer dan alleen deplekken waar Bulgaren leven) af te staan aan de nieuwe Bulgaarsenatie. De westerse mogendheden konden moeilijk het bestaansrecht vandeze christelijke staat ontzeggen en Bulgarije zou uit dankbaarheidvan deze daad een ideale bondgenoot voor de Russen blijven. In hetverdrag van Berlijn in 1878 werd de optionele staat Bulgarije meerdan gehalveerd, dit wakkerde het Bulgaarse nationalisme natuurlijknog meer aan.

Bulgarije werd al snel een agressiefexpansionistische staat. Binnen een paar jaar lukte ze het eenvasalstaat die ze in 1878 weer aan de Ottomanen moesten afstaan bijBulgarije te voegen en Bulgarije had weer ongeveer de huidige omvang.Dit was echter niet voldoende, Bulgarije had in een ver verleden aandrie oceanen gerijkt en bovendien waren volgens de Bulgaren deinwoners van het huidige Macedonie ook gewoon Bulgaren. In 1912 werdeen coalitie met de andere Christelijke Balkanstaten gesmeed omzoveel mogelijk land weg te roven van het steeds verder imploderendeOttomaanse rijk. Toen het land onderling verdeeld was greep Bulgarijeechter zijn kans schoon om ook land van haar voormalige bondgenotenover de nemen. Dit bleek een zware onderschatting van de vijand.Bulgarije raakte veel net gewonnen land weer kwijt aan haar voormaligbondgenoten.

Als snel is het schaalniveau van deBalkan te klein om de geschiedenis van Bulgarije te duiden. In dechaos van deze twee Balkanoorlogen loste een Serv een dodelijk schotop de Habsburgse troonopvolger (net zoals Bulgarije wilde Servie ookzoveel mogelijk land erbij) en verspreidde de Balkanoorlogen zichover heel Europa. Uit puur opportunisme koos Bulgarije ongelukkigpartij tegen haar buren dwaardoor de vrede van Versailles in 1918wederom slecht nieuws was voor Bulgarije. Blijkbaar was dit nietgenoeg voor Bulgarije om te leren van haar fouten. Tijdens de WOIIziet Bulgarije weer haar kans schoon en sluit zich aan bij de NAZI's,puur om Macedonie te pakken te krijgen. Na WOII zit Bulgarijevervolgens weer voor 40 jaar vast een de kant met de tegenslagen,Bulgarije is een van de trouwste bondgenoten van de Sovjet Unie. Ineerste instantie leverde dat Bulgarije vast veel op, maaruiteindelijk werd het land meegezogen in de ondergang van hetCommunisme. Toen in 1990 ook in Bulgarije het communisme viel wasBulgarije een van de armste landen van Europa.

Tot verbazing van velen werd Bulgarijein 2007 toegelaten tot de EU. Het land liep nog enorm achter op haardoelen maar had er zo hard voor gewerkt (zo waren in de zomer van2007 alle vakanties van ambtenaren gecancelled om Bulgarije klaar temaken voor toetreding), dat in de EU niemand meer nee durfde tezeggen. Er is nog veel corruptie in Bulgarije, maar al weer een stukminder dan tien jaar geleden.

Bulgaren zijn zich goed bewust van hunpositie. Zo zeggen ze snel, met enige schaamte natuurlijk, datprostituees het grootste export artikel is van het land. Toch is erin Bulgarije ook veel groei te ontdekken, en dan bedoel ik nietalleen de groei van goedkope vluchten naar de badplaatsen. Debevolking van het land is dan wel arm (net zoals overal in de Balkanlijkt bier drinken uit enorme plastic flessen in het park denoodgedwongen de belangrijkste vrijetijdskleding van veel Bulgaren),maar ook vol potentie. Er zich duidelijk met grote snelheid een goedopgeleide middenklasse aan het ontwikkelen, de sleutel tot succes intransitie-economieën.

Hopelijk is Bulgarije binnen enkeledecennia eindelijk haar positie kwijt van een jongetje dat achterinde klas stilletjes zit te mokken dat hij nooit een beurt krijgt enwerkt het zich op tot die leerling die zo hard werkt dat iedereen ergraag opdrachten mee wil maken.

Het schiet niet op met het bloggen, sterker nog ik lig hopeloos achter. Er moeten nog stukken komen over Sofia, Plovdiv, Macedonie, Skopje, Albanie, Tirana, Durresi, Montenegro, Kolasin en Podgorica (waar ik nu ben). Het inleidende stuk over Bulgarije is al meer dan een week geleden geschreven (op het busstation van Skopje), hopelijk kan ik m'n achterstand inhalen voordat ik het helemaal opgeef….

Bulgarije, onbekend maakt onbemind?

Een paar jaar geleden maakte ik vooreen stageklas van me destijds een puzzel met Europese unielanden. Hetdoel was ervoor te zorgen dat mijn leerlingen bij elk land eenassociatie zouden krijgen. Ik had een verzameling foto's, zinnen eneen kaart. Binnen no-time wist ik van elk lid wel iets relevants opfoto en tekst te verzinnen. De leerlingen moesten koppelen welkelanden bij welke foto en zin hoorden. Omdat er toen nog 25 EU-landenwaren en het alfabet 26 letter heeft, heb ik Turkije, als omstredenpotentieel nieuw lid, toegevoegd.

Toen ik deze puzzel opnieuw wildegebruiken bij een nieuwe school moest ik 'm ineens aanpassen. Erwaren alweer twee nieuwe landen bijgekomen en die moesten natuurlijkook bij de lijst. Roemenie met zijn vampierencultus was makkelijk,maar wat voor associatie heb je nou in hemelsnaam bij Bulgarije?Bovendien zijn er nu meer EU-landen dan letters in het alfabet.Uiteindelijk heb ik Bulgarije maar als voorbeeld en 'bonus'toegevoegd, dus zonder foto en tekst.

Het is niet voor niets dat ik aan dezepuzzel dacht bij mijn reis naar Bulgarije. Bulgarije heeft nooit hoogop mijn lijst van vakantiebestemmingen gestaan, simpelweg omdat ikhet land zo slecht ken. Onbekend maakt onbemind. De oostkust vanBulgarije is de laatste jaren al wel op de kaart gekomen als goedkopefeestbestemming, maar dat maakt het voor mij alleen maar minderaantrekkelijk.

Ik zal niet beweren dat ik een volledigbeeld van Bulgarije heb, ik heb slechts twee steden bezocht en datzijn zeker niet de twee meest representatieve steden (de primate cityen het erfgoedcentrum), toch heb ik genoeg van Bulgarije gezien om erflink wat over te kunnen vertellen. Ik begin bij de algemeneachtergrond van het land.

Heb ik weer, heb ik m'n lange docentenvakantie week eens lekker volgepland, besluit het Nederlands elftal ineens de ego's opzij te schuiven en met een nooit eerder vertoonde gretigheid zich, voor het eerst sinds 32 jaar, zich de finale in te knallen, een finale die pas is als ik al vertrokken ben.

Het was in Utrecht erg gezellig toen 'we', wat mij betreft toch flink onverwacht, de goddelijke kanaries versloegen. In Db's was het tijdens en vlak na de wedstrijd natuurlijk al erg gezellig, maar ik wilde naar de binnenstad. De rit door de Amsterdamse straatweg voelde al als een uitzinnige oranje versie van een rode loper, maar ik wilde door naar het Neude. 2 jaar geleden was het Neude bij de verpletterende voorrondewedstrijden al de hosplek van de stad, dat kon nu alleen maar beter zijn. Ondanks het feit dat burgemeester Wolfsen zich voor de zoveelste keer van zijn kneuterigste, provinciaalste kant laat zien door buitenschermen door overdreven regelgeving totaal onmogelijk te maken, was het afgelopen vrijdag heerlijk druk op het Neude.

Ik durfde gisteren al niet op een overwinning te rekenen en dat durf ik zondag ook zeker niet, maar wat als we winnen? Dat wordt een volksfeest zoals het nooit eerder is vertoond en in de grote steden ook lekker meteen een grote multiculturele verzoening (PVV eat your heart out). Ik vind het erg jammer dat ik daar niet bij kan zijn.

Gelukkig hoef ik het voetbal in Bulgarije niet alleen te kijken. Via CouchSufing heb ik al een heerlijk plekje gevonden om, met Bulgaarse Nederlandfans, deze kans op een historisch moment mee te maken. Wat er ook gebeurd, het wordt een bijzondere avond.

Dit is trouwens ook wel een mooie eerste stap om mijn typisch Nederlandse controledrang en regelzucht los te laten, want daar heb je in de Balkan niet zo veel aan heb ik eerder al ondervonden. Ik neem me voor lekker relaxed niet al te veel op dingen te rekenen en pragmatisch ter plekke te plannen.

Toen ik maandag klaagde dat mijn treinkaartjes voor de terugreis niet aangekomen waren en deze nog niet verstuurd bleken heb ik erg relaxed maar verzocht ze zo snel mogelijk nog op te sturen. Als ze pas donderdag aankwamen wanneer ik al vertrokken ben kan ik vast via het thuisfront wel wat regelen. En ja hoor, de kaartjes kwamen vandaag binnen.

De voorbereiding van mijn vrijwilligersproject beloofd ook al veel geïmproviseer. Enkele weken geleden had ik nog geen enkel bewijs of het kamp wel echt bestond, maar inmiddels heb ik al maarliefst drie versies van het 'infosheet' en 2 versies van de contactlijst gehad (steeds kleine verbeteringen). Ook is er het verzoek dat ik een bevestiging terugstuur met daarop wat vanzelfsprekendheden (dat ik respect voor de culturen van de verschillende vrijwilligers moet hebben), overbodigheden (dat ik voor een kamp wat binnen twee weken begint maximaal 2 weken van tevoren afzeg) en vaagheden (dat ik met alle voorbereidingen en evaluaties mee moet doen, maar welke is niet duidelijk). Contact met VIA bevestigd dat deze bevestiging een erg vreemde gang van zaken is. Mijn Nederlandse geest zegt met om als een centenneukende jurist betweterig elke zin onderuit te schoppen. Mijn ervaring in de Balkan adviseert met gewoon zoals gevraagd te bevestigen ervanuitgaande dat het toch anders loopt dan gepland is, er vast veel zal haperen in de organisatie, maar dat het ook erg gezellig wordt.

Morgen vertrek ik, eerst nog even naar Sofia, Plovdiv, Skopje en misschien Ohrid om me lekker te laten onderdompelen in de Balkan en mezelf vast te laten wennen aan het gebrek aan planning en het genieten van het moment wat daardoor mogelijk wordt. Ik heb er zin in!

It feels strange, but in a matter of days i'm on the other side of Europe and it will take weeks before I'm back. So about time to reanimate this blog. I just tried to put as much as possible of my route on Google Maps. This is hard because a lot is still unsure.

I'll start in Bulgaria with a chance of watching the Netherlands play the finals of the World Cup, so I guess I should bring orange. After that I'll have a chance of visiting Pance in Macedonia.

The next step will be the most interesting one, going to Albania to join a volunteercamp with the objective to visit other volunteercamps. We will check how they are working and will give workshops about peace. There are two possible routes: Albania-Serbia-Kosovo-Macedonia-Albania or Albania-Montenegro-Bosnia-Albania. I try not to plan too much around this since I know you cannot count to much on plans made in the Balkans (I already recieved 3 different infosheets). I don't mind, I'll just go with the flow, I'm sure we'll have a great time. 

After the volunteerwork it gest even more unsure. Maybe I'll jin in with one of the other volunteers, maybe I'll have a chance to visit the biggest brassfestival in the world in Serbia, maybe there will be something totally else on my path, but any way I'll be in Belgrade in the end to take the train back to Utrecht to finally see Liza again.

I'll try to keep everybody as much as possible updated through this blog in the meantime

Naamloos weergeven op een grote

Voor velen waarschijnlijk een rare keuze, de Cat Empire is namelijk helemaal niet zo bekend in Nederland. Ik vind het dan weer raar dat de Cat Empire niet zo bekend is in Nederland. De Cat Empire heeft namelijk alles wat wat mij betreft een band nodig is. Logisch dan ook dat de band in thuisland Australie langzaam aan een goddelijke status aan het krijgen is.

De keuze voor de Cat Empire is vooral een persoonlijke keuze. Het feit dat de band niet zo bekend is maakt het voor mij natuurlijk des te makkelijker om de band te koesteren als MIJN band. Ik ben 2010 dan ook begonnen met grote hit ‘The Cariot’ waarbij ik meer dan de helft van de aanwezigen anderen meteen aan het dansen kreeg (toch handvol mensen).

Ik heb The Cat Empire leren kennen in de zomer van 2007 Servie. Iemand bij wie ik in Novi Sad logeerde bleek qua smaak wel heel erg met mij op 1 lijn te zitten. Toen ik het, na verhalen over zijn reizen door de Stan’s (midden Azie) over mijn muzieksmaak had kwam hij ook al snel uit bij deze Australische band. In eerste instantie intrigeerde vooral de bizarre zangstem van trompettist Harry me. De muziek van The Cat Empire heeft de afgelopen 2 jaar echter mijn I-pod niet verlaten en intrigeert me inmiddels in elk denkbaar facet.

De muziek van The Cat Empire is net zo geglobaliseerd als hoe ik het heb leren kennen. De bandleden zijn ruim 10 jaar geleden vanuit de Jazz-scene van Melbourne aan elkaar geintrodueerd en hebben aan de Jazz een eclectische mix van ska, salsa, reggae, soul, pop, rock, balkan en nog veel meer toegevoegd. Zo ongeveer alles wat live kan knallen hoor je bij The Cat Empire. bizar genoeg blijken ze elke stijl meester. De band bestaat duidelijk uit topmuzikanten. Ze switchen meerdere malen in een nummer zonder dat het kunstmatig klinkt, maar geven ze er toch altijd ook een eigen draai aan, wat ze ook spelen het is altijd onmiskenbaar The Cat Empire. Live wordt elk nummer nog eens uitgebouwd tot minutenlange jams niet maar niet willen vervelend (geloof me, dat is moeilijk).

Van alle Albums is het titelloze debuut nog steeds het meest vlammend en iconisch. Elk nummer is een klassieker. Vanaf de trompetintro bij "How to explain" weet je al dat het los gaat, toch weten ze het nog een volle minuut uit te stellen. zo als altijd met uitstellen maakt dat het genot alleen maar hoger. "Days like this" zet vervolgens alvast duidelijk neer waar de band voor staat (hierover straks neer). Het ingetogen "The lost song" gaat wat ingetogener verder, totdat de keyboardshuffle erin slaat. "the Chariot" is vervolgens een icoon dat beter wordt hoe meer het rijpt de muziek neerzet als krachtige, pacifistische levensfilosofie. "Hello" funkt lekker lichtzinnig verder. "One, four, five" geeft hevig skankend hiphopsausje aan 2-tone. "The Rythm gaat probleemloos van een ingetogen ballad naar stevige salsa. The wine song doet hetzelfde, maar dan naar totaal over de top en gestoorde stuiterbalkan, met meteen een ode aan de feestdrank wijn. Vervolgens "Beani" nog een lekker lichtvoetig, maar ook scherp van tempo switchend skanummer. "The Crowd" toont een blazerssectie die niet meer uit je kop te krijgen is. "Manifesto" laat uiteindelijk zien hoe de band traditioneel met Jazz los kan gaan en is tenslotte de term manifest waardig.

In de teksten laat de band een duidelijke filosofie staan die idealisme en hedonisme versmelt tot een optimisch lijflied van elke antiglobalist. Niet voor niets zet zanger Felix zich in voor ‘Climate Justice’. In Harry’s tussenstuk in "Days like this wordt duidelijk wat volgens de band een ideale dag is, toevallig op een feest terecht komen vanwaar je weer tot zonsopgang danst op een reggaefeest. The Wine Song trekt het nog breder:

"I’m going to die with a twinkle in my eye
’cause I sung songs spun stories loved laughed and drank wine"

The Cat Empire is alleen meer dan dronken worden alleen. The Cat Empire staat voor overtuigd pacifisme gekoppeld aan een naief optimisme. "Manifesto" laat zien waar de band in gelooft:

De klapper is echter "The Chariot", elke pacifist zal de band dankbaar zijn in hoe organisch pacifisme wordt gekoppeld aan een liefde voor muziek. Helaas is ook deze videoclip weer niet te emben, ik doe deze keer maar een link, maar lees eerst te tekst eens door. Hij is geniaal, maar gaat ook snel. Hopelijk snap iedereen na het lezen van deze tekst dat het volstrekt vanzelfsprekend is dat deze CD op 1 staat in mijn lijst!

"This is a song that came upon me
one night
when the news it had been telling me
about one more war and one more fight
and ‘aeh’ I sighed but then
I thought about my friends
then I wrote this declaration
just in case the world end

Our guns
we shot them in the things we said
ah we didn’t need no bullets
cos we rely on some words instead
kill someone in argument
outwit them with our brains
and we’d kill ourselves laughing
at the funny things we’d say

And bombs
we had them saved for special times
when the crew would call a shakedown
we break down a party landmine
women that so sexy
they explode us with their looks
ah we blowing up some speakers
jumping round till the ground shook

And missiles
they were the roadtrips that we launched
t-t-tripping across this island
starting missions at the break of dawn
yawn and smile say
‘what direction shall we take?’

‘Somewhere where it warm and wet’
this be the route we’d always take and

Our weapons were our instruments
made from timber and steel
we never yielded to conformity
but stood like kings
in a chariot that’s riding on a
record wheel

And our airforce flying
when the frisbee in the sky
have a session while we’re smoking
now we’re feeling extra high
and we’d sneak into a carpark
with the skaties on our back
and we’re flying down the levels howling
‘on the attack now on the attack’

And battles
they happened in these dancehalls
see we’d rather fight with music
choosing one the rhythm war
battle at these shakedowns
and we battle at these gigs
we do battle in our bedrooms
made some sweet love to the beat

Then our allies grew
wherever we would roam
see whenever we’re together
any stranger feel at home
in a way we are an army
but this army not destruct
no instead we’re doing simple things
good loving find it run amuck

This be a declaration
written about my friends
it’s engraved into this song
so they know I’m not forgetting them
see maybe if the world contained
more people like these
then the news would not be telling me
about all that warfare endlessly and

Our weapons were our instruments
made from timber and steel
we never yielded to conformity
but stood like kings
in a chariot that’s riding on
a record wheel"

Net zoals de Dresden Dolls is Gogol Bordello erin geslaagd om een nieuw genre te scheppen en net zoals de Dresden Dolls zijn twee belangrijke ankers van Gogol Bordello de energie van punk en een cabareske theatraalheid. Gogol Bordello is er echter ook in geslaagd een (underground)hype te creeren en veel andere bands te inspireren.

"Gypsy Punks: Underdog World Strike" is niet het eerste album van Gogol Bordello, het is het enige album in mijn top 5 dat geen debuut is. Het vinden van een juiste sound heeft voor Gogol Bordello flink wat voeten in aarde gehad. Van luisteren naar de voorgaande platen van Gogol Bordello wordt ik meestal niet warm of koud, dat terwijl een klassieker als ‘start wearing purple’ daar al opstaat.

Het verhaal van Gogol Bordello is ook dat van een lange zwerftocht, die van zanger Eugene Hutz. Geboren als half-Roma in de Sovjetunie, vlakbij de plaats waar de Tsjernobyl-ramp zou plaatsvinden komt hij na veel omzwervingen in West-Europa uiteindelijk terecht in New-York, de ultieme smeltkroes als het om muziek gaat. In dit Mekka van het modernisme kan Hutz eindelijk genoeg goede moderne muzikanten vinden die zijn liefde voor de zigeunerfolk delen. Hutz verbind zijn eigen tradities met die van de blanke punk en zo is de term Gypsy Punk geboren.

Ik werd met Gogol Bordello geconfronteerd toen ik me aan het inlezen was voor Lowlands 2006. Gogol Bordello maakte toen al snel faam in de underground. In het programmablad stond op de voorpagina een foto van een uitzinnige Hutz op een bassdrum boven het publiek. Dit was al genoeg voor me om Soulseek aan het werk te zetten. Het eerste nummer dat mijn computer gedownload had is het uiterst energieke 60 revolutions. Ik was onmiddelijk verkocht. Live bleek Gogol Bordello als snel te verworden tot een dampende massa met als climax weer het moment dat de bassdrum (met Hutz erop) het publiek in ging, gelukkig zag ik dat moment aangekomen en hoorde ik bij de mensen die te trommel omhooghielden. Ook op het hoofdpodium van Sziget, midden op de dag, krijgt Hutz het trucje simpel geklaard. Toen ik heb  vorig jaar weer in Tivoli zag was de sfeer eenvoudig te omschrijven als ‘worstelen in een sauna’.

Het lijkt op het podium flinke anarchie, maar alles is strak geregisseerd. Drum en Bass (toen nog een Brit, nu een imposante Ethiopier) leggen een stevige, flink pompende basis. De, zwaar ondergewaardeerde, gitarist legt, diep op de achtergrond, een sausje waar alleen de Clash aan kan tippen. meer in het beeld springend zijn de violist en accordeonist die, samen de USSR en een zigeunerkamp verenigen. Tussen hen in doet hutz alles wat hij kan op het publiek op te zwepen. Na elk nummer lijken er kleren uit te gaan tot er een combinatie van uitgemergeld en gespierd over blijft. Uiteindelijk blijft vooral enorme snor en de demonisch passie in de ogen van Hutz achter. Bij tijd en wijlen springen dan ook nog eens uit het niets twee danseressen met welk instrument dan ook het podium op. Stilzitten is echt onmogelijk.

Underground World strike vat de sfeer op het podium redelijk goed. Elk instrument is hoorbaar,  de muziek vliegt veel kanten op, maar alle blijft opvallend scherp en hecht. De teksten zijn een groot andersglobalistisch statement van een tegencultuur die broeit en bruist. Elke zin is een slogan voor een spandoek.

"Think locally, Fuck Globally!"

"In the old time it was not a crime!"

"60 revolutions per minute
this is my regular speed
So how do you want me to live with it?
How do you want me to live with it?
Without ringing all alarms!
Without overthrowing czars!
Without emptying the bars!
Without screwing with your charts!"

en natuurlijk het legendarische:

"Start wearing purple for me now!"

Gogol Bordello staat voor de globalisering van revolutie en is een van de nieuwe vaandeldragers van een anarchistische tegencultuur. USSR en zigeunercultuur blijkt perfect te mixen in een soort van nostalgie in decadent verval.

Gogol Bordello staat in 2010 op Pinkpop, dit betekent dat er een nieuwe plaat aankomt, ik kan niet wachten!

Soms zijn hypes terecht. De faam kwam al erg vroeg voor de Arctic Monkeys. Via hun myspace-pagina waren ze al idolen voordat er ook maar een platencontract werd getekend. De Britse pers zag in de band de redding van de Britse muziek en de platenmaatschappijen streden voor het hardst om de band te tekeken. Tot zover niets nieuws, dit soort hypes gebeuren in Engeland met enige regelmaat. Het grote verschil met de andere hypes is dat de plaat die het resultaat van dit proces was "Whatever people say I am, that’s what I’m not" de platen van alle andere hypes met gemak kan doen verbleken.

De muziek van de Arctic Monkeys staati n het verlengde van Franz Ferdinand (zoals bij alle Britse bands in de tweede helft van dit decennium), maar de Arctic Monkeys maken erg pijnlijk duidelijk wat er ontbreekt bij Franz Ferdinand. Als je beide debuutplaten met elkaar vergelijkt valt pas op hoe plat, gepolijst en oppervlakkig Franz Ferdinand is. De Arctic Monkeys zijn rauw en streetwise. Ik had nooit gedacht dat de energie van punk gemixt kon worden met de melodieen die Britpop eigen zijn. Een beetje raar natuurlijk, want punk is toch een Britse uitvinding. Dit wordt nog eens versterkt door het feit dat de bandleden bij het uitkomen van de CD zelf nog pukkelige tieners waren waarvan je niet verwacht dat ze zo hard, snel en strak spelen.

De impact van deze CD wordt nog eens extra versterkt door de teksten, muziek en teksten zijn heerlijk in evenwicht. De teksten hebben eigenlijk maar 1 thema: hoe het is om op te groeien in de zelfkant van de desolate, grauwe industriesteden van Noord-Engeland.  De teksten tonen een deprimerend beeld dat alleen gered wordt door bijtend cynisme, sarcasme en ironie. Iedereen lijkt vrijwel constant bezig met uitgaan terwijl het nergens echt leuk wil worden en alle vrouwen lelijke domme snollen zijn. hoe extreem het beeld ook is, door scherpe, originele teksten komt het erg realistisch over en krijg je de beelden niet meer van je netvlies. Je vraagt je af of Sheffield wel blij is dat ze door deze band als stad ook wereldberoemd zijn geworden. Het beste beeld is echter dat van de videoclip van ‘the view from the afternoon’ waar, geheel terecht, de drummer centraal staat.

"And I’ve seen him with girls of the night
And he told Roxanne to put on her red light
They’re all infected but he’ll be alright
Cause he’s a scumbag, don’t you know"

"Stop making the eyes at me,
I’ll stop making the eyes at you.
What it is that surprises me is that I don’t really you to
And your shoulders are frozen (as cold as the night)
Oh, but you’re an explosion but you’re dynamite
Your name isn’t Rio, but I don’t care for sand
Lightning the fuse might in a bang with a bang-go"

"It’s ever so funny, I don’t think you’re special I don’t think you’re cool
You’re just probably alreyt, but under these lights you look beautiful
But I’m struggling, I can’t see through your fake tan
And you know it for a fact that everybody’s eating out of your hands"

De meeste CD’s in deze lijst staan hier omdat ze een nieuwe draai hebben gegeven aan een oud genre, maar weinig bands kunnen zich erop beroepen een nieuw genre te hebben uitgevonden. De Dresden dolls is zo’n band, uniek in zijn soort en onvergelijkbaar.

Omschrijven van de Dresden Dolls is echter weer heel makkelijk. Zelf gebruiken ze de term ‘Brechtian Punk Caberet’. Een term die de lading nagenoeg helemaal dekt. zo zijn de teksten een lekker decadent Duitsig laagje vol morbide ironie. Het beste voorbeeld is de single ‘Girl Anacronism’ waarin elke zin een geniale one-liner is.

"i am not so serious
this passion is a plagiarism
i might join your century
but only on a rare occasion"

nog bekender is echter de single ‘Coin operated boy’, een heerlijke innuendo met als credo als je het maar lief omschrijft kun je behoorlijke heftige teksten acceptabel maken.

Het Cabaret zit vooral in de aankleding, die op de een of andere manier weer typisch Frans is. Met subtiele mime-trucjes wordt namelijk alles lekker theatraal uitvergroot. De videoclips laten een sterk gevoel voor theater zien en zijn op zichzelf al uniek. Ook live wordt dit theater voortgezet.

Tenslotte de punk, een typisch Brits verschijnsel. De punk zit vooral in de dynamiek, de knoerharde drums en en voorliefde voor dissonante accoorden. Ook al bestaat de band alleen maar uit piano en drum in elke noot stralen de Dresden Dolls de Punkspirit uit.

De Dresden Dolls zijn het summun van alles wat leuk is aan Europa, je zou bijna vergeten dat ze ‘gewoon’ Amerikaans zijn. De Dresden dolls belichamen ironie in alle aspecten. De Dresden Dolls is uniek en mag alleen daarom al gekoesterd worden. Daarbovenop bestaat hun debuut uit muzikale juweeltjes op zowel het gebied van dubbelzinnige teksten, energieke songstructuren en chachy melodieen.